Nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Polską a Turcją

Król Władysław Jagiełło - wg Jana MatejkiW 2014 roku obchodzona jest sześćsetna rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską i Turcją. Z tej okazji z obu stron pada wiele gorących deklaracji i zapewnień o przyjaźni, zaplanowanych zostało wiele uroczystości i wydarzeń kulturalnych. Stosunkowo mało pisze się jednak o tym, co właściwie stało się 600 lat temu - jakie to wydarzenie zasłużyło na miano "nawiązania stosunków dyplomatycznych", które, parafrazując wypowiedź polskiego Ministra Spraw Zagranicznych, Radosława Sikorskiego, trwają dwa wieki dłużej niż turecka relacja z Holandią i są trzykrotnie dłuższe niż istnienie Stanów Zjednoczonych.

Głównym źródłem naszej wiedzy o wydarzeniach sprzed 600 lat są Kroniki Jana Długosza. Podsumowując przekaz naszego kronikarza, w 1414 roku, a więc cztery lata po bitwie pod Grunwaldem, sułtan Mehmet I przyjął na swoim dworze polską misję dyplomatyczną, w skład której wchodzili Jakub Skarbek z Góry i Grzegorz Ormianin. W jakim celu przedstawiciele króla Władysława Jagiełły wybrali się w daleką podróż do Azji Mniejszej? Aby zrozumieć motywację tego poselstwa, należy najpierw przyjrzeć się sytuacji, w jakiej znajdowało się na początku XV wieku Imperium Osmańskie.

Meczet Mezit Bey (Yeşilce) w Edirne

Meczet noszący imię Mezit Beja został zbudowany w Edirne w latach 1440-1441. Początkowo budowla służyła jako loża bractwa religijnego derwiszów oraz medresa, a następnie została przekształcona w meczet. Do kompleksu budowli należała niegdyś także kuchnia dla ubogich (tzw. imaret), łaźnia oraz hotel dla podróżnych (czyli tabhane), ale zostały one zniszczone przez trzęsienie ziemi w 1752 roku.

Meczet Mezit Bey (Yeşilce) w Edirne

Jan Matejko w Stambule

Niewiele osób kojarzy polskiego malarza historycznego - Jana Matejkę - z tematyką turecką. Tymczasem artysta ten nie tylko odwiedził Imperium Osmańskie, ale również stworzył kilka obrazów o tematyce orientalnej.

Matejko z żoną Teodorą udali się do Stambułu w 1872 roku, na zaproszenie kuzyna artysty, Henryka Gropplera. W stolicy Imperium Osmańskiego Matejkowie przebywali kilka tygodni, a wizyta ta zaowocowała wieloma szkicami, wykonanymi przez Matejkę i przedstawiającymi meczety, sułtańskie pałace, bazary i uliczki miasta. Co więcej, jak wielu podróżników, również tych współczesnych, z wakacji w Turcji Matejkowie przywieźli sporo pamiątek, przede wszystkim serwet, tkanin, kotar i zasłon. Obecnie przedmioty te znajdują się w kolekcji muzeum biograficznego - Domu Jana Matejki w Krakowie.

Widok Bebeku pod Konstantynopolem - Jan Matejko

Strony

Subskrybuj Turcja w Sandałach RSS