Uzuncaburç

Położenie: 
Współrzędne: 
36.581501, 33.926998
Miasto posiada zabytki: 
greckie, rzymskie, bizantyjskie

Wśród niezliczonych miejsc o znaczeniu historycznym, położonych w górach Taurus w okolicach Silifke, Uzuncaburç wydaje się być najważniejszym, a zarazem - najpiękniejszym. Na terenie tej niepozornej wioski stoją pozostałości ważnego sanktuarium religijnego, noszącego niegdyś nazwę Diocaesarea. W okresie antycznym było to centrum kultu Zeusa Olbiosa, przyciągające z daleka pielgrzymów i pozostające pod pieczą mieszkańców pobliskiego miasta Olba. Znaczenie Diocaesari można przyrównać do roli, jaką pełniła świątynia w Didymie w stosunku do miasta Milet lub wyrocznia w Klaros dla mieszkańców kolonii jońskich na wybrzeżu egejskim.

Świątynia Zeusa Olbiosa w Uzuncaburç

Rys historyczny

W okresie hellenistycznym na tereny Cylicji dotarł grecki kult Zeusa, najważniejszego bóstwa z helleńskiego panteonu. Jak to często w historii religii bywa, postać Zeusa została tu utożsamiona z lokalnym bóstwem, w wyniku czego rozwinął się kult Zeusa Olbiosa, którego najważniejsze sanktuarium znajdowało się na terenie obecnej wsi Uzuncaburç. Wspaniała świątynia w porządku korynckim, wzniesiona tu w czasach panowania Seleucydów stanęła najprawdopodobniej w miejscu zajmowanym uprzednio przez sanktuarium poświęcone lokalnemu bóstwu.

Świątynia Zeusa Olbiosa w Uzuncaburç

W późniejszych czasach, w okresie rzymskim, wokół świątyni rozrosła się osada znana od 72 roku n.e. jako Diocaesarea. Z tego okresu pochodzi wiele zabudowań, których ślady zachowały się do naszych czasów. Należy do nich m.in. teatr, wspaniała brama oraz ulica kolumnadowa.

Teatr w Uzuncaburç

Prace archeologiczne

Wielu europejskich podróżników, którzy odwiedzili ten region Azji Mniejszej, trafiało do Diocaesarei. W 1890 roku świątynię Zeusa ujrzał J.T. Bent, który zasugerował, że powstała ona w II wieku n.e. Wniosek ten wyciągnął na podstawie porównań z innymi, podobnymi budowlami z Palmyry i Pompeiopolis.

Temenos świątyni Zeusa Olbiosa w Uzuncaburç

Kilka lat później do Diocaesarei dotarli R. Heberdey i A. Wilhelm, którzy odkryli na jej terenie inskrypcję z imieniem Seleukosa I Nikatora, jednego z dowódców w armii Aleksandra Wielkiego. Panował on w latach 312-281 p.n.e. nad wschodnią częścią imperium utworzonego przez tego macedońskiego władcę. Odkrycie to skłoniło badaczy do zrewidowania poglądów na datę powstania świątyni Zeusa. Dodatkowym argumentem za przypisaniem budowy świątyni Seleukosowi I była forma korynckich kapiteli kolumn świątyni.

Fragment architektoniczny znajdujący się przy świątyni Zeusa Olbiosa w Uzuncaburç

W XIX wieku ruiny antycznych budowli były w lepszym stanie niż obecnie - w późniejszym czasie wiele ich fragmentów zostało wykorzystanych przy budowie domostw mieszkalnych w Uzuncaburç. W 1970 roku stanowisko objęto ochroną państwową i większość z tych domów została opuszczona przez ich mieszkańców. Niektóre z nich zostały następnie rozebrane, ale wiele nadal stoi wśród ruin Diocaesarei.

Sarkofag leżący przy świątyni Zeusa Olbiosa w Uzuncaburç

Plany antycznego miasta stworzone w latach 1908 oraz 1925 nie obejmowały całego terenu. W 2002 roku wykonano ponowne pomiary stanowiska i sporządzono jego nowy plan, obejmujący nie tylko antyczne budowle, ale także współczesne zabudowania wsi Uzuncaburç.

Brama paradna w Uzuncaburç

Informacje praktyczne

Podobno za wstęp na teren ruin Diocaesarei pobierane są opłaty, jednakże podczas dwóch wizyt w 2013 roku nikt nie oczekiwał od nas kupna biletu.

Teatr w Uzuncaburç

Podczas wizyty w Diocaesarei warto wybrać się również do ruin miasta Olba, położonych 4 km na wschód. Dodatkowo warto zajrzeć po drodze do wioski Cambazlı (9 km na wschód od Olby).

Brama paradna w Uzuncaburç

Co warto zobaczyć:

Pierwszą budowlą, jaką napotykają podróżni przybywający do Uzuncaburç z kierunku wybrzeża śródziemnomorskiego, jest wieża hellenistyczna, wzniesiona około 300 roku p.n.e. 600 lat później została ona odrestaurowana i włączona w pas murów obronnych, otaczających miasto.

Wieża hellenistyczna w Uzuncaburç

Przez wieś prowadzi droga, przy której położone są najważniejsze zabytkowe budowle Diocaesarei. Idąc nią od strony wschodniej najpierw dochodzi się do teatru z okresu rzymskiego. Niegdyś mogło w nim zasiadać do 2500 widzów.

Teatr w Uzuncaburç

Kierując się dalej na zachód przechodzi się pod stojącą nad drogą monumentalną bramą paradną (tr. Tören Kapısı).

Brama paradna w Uzuncaburç

Tuż za bramą, po prawej stronie mija się pozostałości antycznej fontanny czyli nimfeum.

Nimfeum w Uzuncaburç

Około 100 metrów za bramą paradną, po lewej stronie drogi stoi najważniejszy zabytek na terenie wsi - czyli pozostałości świątyni Zeusa Olbiosa. Była to pierwsza świątynia na terenie Azji Mniejszej, do dekoracji której zastosowano kolumny w porządku korynckim. W okresie wczesnochrześcijańskim budowlę przekształcono w kościół.

Świątynia Zeusa Olbiosa w Uzuncaburç

Przy zachodnim końcu drogi, 50 metrów za świątynią Zeusa, znajdują się pozostałości drugiej świątyni. Była ona poświęcona bogini ślepego losu Tyche, a wzniesiono ją w okresie rzymskim.

Świątynia Tyche w Uzuncaburç

Jeżeli przed dotarciem do tej budowli skręci się w prawo, w kierunku północnym, droga doprowadza do północnej bramy miasta.

Północna brama miejska w Uzuncaburç

Jak dotrzeć?: 

Transportem publicznym: z Silifke do Uzuncaburç kursuje kilka autobusów dziennie. Warto przed wybraniem się na wycieczkę sprawdzić godzinę odjazdu ostatniego autobusu w kierunku powrotnym.

Samochodem: najkrótsza trasa dojazdowa do Uzuncaburç prowadzi z centrum Silifke prosto na północ. Odległość, jaką należy przejechać to niecałe 30 km, a podczas wycieczki podjeżdża się z poziomu morza na wysokość 1200 metrów. Jednakże w 2013 roku trasa z Silifke była w remoncie i należało skorzystać z objazdu, a w wyniku tej operacji trasa przejazdu wydłużała się do 40 km.

Północna brama miejska w Uzuncaburç

Powiązane artykuły: 

Odpowiedzi

Przepiękne zdjęcia i kolejne piękne miejsce. A tak swoją drogą ciągle się zastanawiam jak to możliwe że te budowle tak stare tak zabytkowe ciągle możemy podziwiać, tyle wieków tyle dekad nie zniszczyło tego wszystkiego. To niesamowite, po naszej cywilizacji zostanie tylko kupa plastiku puszek i innych śmieci :( 

Niezwykly zabytek pośród gór. Cóż tam, w tej okolicy, było takiego, że ludzie zadali sobie tyle trudu, aby tam wybudować tak wspaniałe budowle, upiększyć je rzeźbami sprowadzonym zapewne z dalekich stron, z dala od morza (czyli głównego szlaku komunikacyjnego Greków i Rzymian) i wysoko w górach. Przywołuje to Labrandę, ale pewnie była w tym jakaś idea, której teraz nie zrozumiemy. Jak trafiłaś na to miejsce? Literatura czy brązowa choroba?

Akurat o istnieniu Diocaesarei i Olby wspominają książkowe przewodniki, m.in. Lonely Planet Turkey, więc wiedziałam o nich już dobrych parę lat temu. Akurat w 2013 roku nadarzyła się stosowna okazja, a brązowe tablice i pomoc w doborze optymalnej trasy dojazdu ze strony biura informacji turystycznej w Silifke zrobiły swoje. Położenie wysoko w górach może budzić zdumienie i podziw, ale takich miejsc jest całe mnóstwo w górach Taurus, nad wybrzeżem śródziemnomorskim, nawet w tak popularnych turystycznie okolicach jak Alanya czy Side. Tylko że tam mało komu chce się pchać w górskie ścieżki...
cardiologistsnode