Tumulus w Dardanos

Położenie: 
Współrzędne: 
40.075951, 26.363319
Zabytek lub zabytki: 

Tumulus w Dardanos uważany jest z jedno z najważniejszych odkryć archeologicznych na terenie Troady. Pomimo ogromnego znaczenia tego miejsca pochówku oraz odkrytych w nim przedmiotów nie istnieje wiele systematycznych opracowań jego dotyczących. Co więcej, odwiedziny w miejscu tego ważnego odkrycia mogą okazać się również dość rozczarowujące. Znacznie bardziej interesujące okazują się złote skarby z Dardanos wystawione w Muzeum Archeologicznym w Çanakkale.

Korytarz wiodący do tumulusa w DardanosKorytarz wiodący do tumulusa w Dardanos

Kontrast pomiędzy wyobrażeniami dotyczącymi tumulusa wyniesionymi z odwiedzin w muzeum, jak również pobudzonymi całkowicie fikcyjną, ale niezwykle ciekawą powieścią przygodową Złote korony księcia Dardanów jest ogromny. Tumulus Dardanosa to niepozorny pagórek zarośnięty chwastami, ukryty w lasku i rzadko odwiedzany przez turystów. Wejścia do wnętrza grobowca bronią solidne kraty, przez które można zajrzeć do środka.

Zakratowane wejście do grobowca w DardanosZakratowane wejście do grobowca w Dardanos

Przeczytajcie recenzję powieści przygodowej Złote korony księcia Dardanów.


Tumulus Dardanos został odkryty w 1959 roku. Jest to kamienny grobowiec ukryty pod sztucznym kopcem ziemnym. Grobowiec składa się z korytarza, przedsionka i komory grobowej. Korytarz czyli tzw. dromos został zbudowany z bloków kamiennych. Dromos nie posiada zadaszenia. Od przedsionka (westybulu) oddziela go otwór wejściowy o kształcie trapezu. Między przedsionkiem a komorą grobową znajduje się kolejny otwór drzwiowy, tym razem o kształcie prostokątnym. Grobowiec jest zorientowany wzdłuż osi północny-zachód - południowy-wschód i mierzy 12,40 metrów długości. Wysokość komory grobowej wynosi 3,45 metrów, poprzedzające ją korytarz i przedsionek są niższe.

Komora grobowa tumulusa w Dardanos

Komora grobowa tumulusa w Dardanos

Inskrypcje na ścianach grobowca wskazują, że został on wybudowany pod koniec VI wieku p.n.e. przez bogatego obywatela Dardanos nazywanego Skamandrios lub też w jego imieniu. Tumulus był miejscem pochówku przez długi okres, bo aż do I lub II wieku n.e. Gdy przestano go w tym celu używać, wejście do korytarza zostało zamknięte przez głazy i z zewnątrz zamaskowane przez ziemię i gruz.

Przedsionek tumulusa w DardanosPrzedsionek tumulusa w Dardanos

W komorze grobowej znajdowały się trzy kamienne ławy nazywane po grecku klinai, ustawione w kształt litery U wzdłuż ściany tylnej i ścian bocznych komory. Znalezione podczas wykopalisk 42 ludzkie czaszki pozwoliły na wyciągnięcie wniosku, że na tych kamiennych ławach kładziono ciała zmarłych. W grobowcu znaleziono również urny zawierające ludzkie szczątki oraz prochy z kremacji.

Ważną zawartością grobowca były również dary pogrzebowe. Znaleziono ich około 470, w tym figurki z terakoty, lampy oliwne, buteleczki na perfumy, fragmenty odzieży wełnianej, koszyki, drewniane instrumenty muzyczne i fragmenty mebli. Wśród tych przedmiotów wyróżniają się wyroby z metali. Ich zbiór, liczący 85 elementów, składa się z biżuterii oraz przedmiotów użytkowych wykonanych ze złota, srebra, brązu, żelaza oraz ołowiu.

Posążek Afrodyty znaleziony w Dardanos

Posążek Afrodyty znaleziony w Dardanos

Najbardziej spektakularnym odkryciem z tumulusa Dardanosa była kolekcja złotej biżuterii, w tym diademów, wieńców, medalionów, kolczyków, naszyjników i pierścieni, pochodzących głównie z okresu hellenistycznego.

Złoty diadem z tumulusa w Dardanos

Złoty diadem z tumulusa w Dardanos

O samym mieście Dardanos nie jest zbyt wiele wiadomo. Nigdy nie przeprowadzono systematycznych prac wykopaliskowych, które mogłyby odkryć pozostałości budynków miejskich. Wnioskując ze znalezionych fragmentów ceramiki zostało ono założone około VII-VI wieku p.n.e., czyli w czasach kolonizacji przez Greków z wyspy Lesbos terenów Troady. Wiadomo również, że w czasach dominacji Aten Dardanos płaciło trybut w wysokości jednego talentu Związkowi Morskiemu.

Korytarz prowadzący do tumulusa w DardanosKorytarz prowadzący do tumulusa w Dardanos

Odkrycie tumulusa w Dardanos nastąpiło przez przypadek, podczas prac budowlanych dla pobliskiej fabryki cementu, prowadzonych w 1959 roku. Gdy znaleziono komorę grobową podjęte zostały prace archeologiczne zespołu badawczego złożonego z pracowników muzeów ze Stambułu i z Çanakkale, pod kierownictwem Rüstema Duyurana. Po długiej przerwie kolejny cykl wykopalisk przeprowadzony został w 1989 roku. Motywacją była wówczas próba okradzenia grobowca. Znaleziska odkryte podczas prac znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Çanakkale.

Obejrzyjcie zdjęcia znalezisk z tumulusa w Dardanos wystawionych w Muzeum Archeologicznym w Çanakkale.


Korytarz prowadzący do tumulusa w DardanosKorytarz prowadzący do tumulusa w Dardanos

Przeczytajcie więcej o Muzeum Archeologicznym w Çanakkale.

Dojazd: 

Jadąc z centrum Çanakkale należy kierować się na południe trasą E87, prowadzącą m. in. do Troi. Po przejechaniu około 10 km od centrum Çanakkale należy skręcić w prawo w ulicę Dardanos Caddesi, a po kolejnym 1 km - w lewo, w ulicę Eski İzmir Caddesi. Dwa kilometry dalej trzeba skręcić w prawo. Dociera się tutaj na teren kampusu uniwersytetu Onsekiz Mart z Çanakkale.

Kampus uniwersytetu Onsekiz Mart w DardanosKampus uniwersytetu Onsekiz Mart w Dardanos

Strażnik wydaje bezpłatną przepustkę i kieruje na parking przy zabudowaniach kampusu. Dalej droga prowadzi już na piechotę, przez lasek. Po przejściu 250 metrów dochodzi się do tumulusa. Jest on oznaczony zardzewiałymi tablicami informacyjnymi.

Przepustka na teren kampusu uniwersytetu Onsekiz Mart w DardanosPrzepustka na teren kampusu uniwersytetu Onsekiz Mart w Dardanos

Współrzędne geograficzne tumulusa w Dardanos to: 40.076000, 26.363167.

Droga do tumulusa w Dardanos wyznaczana przez kierunkowskazy

Droga do tumulusa w Dardanos wyznaczana przez kierunkowskazy

Droga do tumulusa w Dardanos wyznaczana przez kierunkowskazyDroga do tumulusa w Dardanos wyznaczana przez kierunkowskazy

cardiologistsnode