Teos

Położenie: 
Współrzędne: 
38.179298, 26.793938
Zabytek lub zabytki: 

Teos było jońskim miastem portowym. Zaliczało się, jako jedno z 12, do Ligi Jońskiej (tzw. Dodekapolis), a w szczególności do grupy lidyjskiej, wymienianej przez Herodota obok trzech innych grup miast, wyróżniających się odmiennymi dialektami.

Świątynia Dionizosa w Teos

Znane osobistości urodzone w Teos to: Anakreont (poeta), Hekatajos (historyk), Protagoras (filozof - sofista), Scythinus (poeta), Andron (geograf) oraz Apellicon (kustosz dzieł Arystotelesa).

Teos był niegdyś kwitnącym ośrodkiem portowym, dopóki Cyrus Wielki nie najechał Lidii i Jonii około 540 roku p.n.e. Teańczycy przenieśli się wówczas do nowo założonych kolonii zamorskich: Abdery w Tracji i Fanagorii położonej po azjatyckiej stronie Cieśniny Kerczeńskiej (Bosforu Kimmeryjskiego), na północnym wybrzeżu Morza Czarnego.

Ruiny Teos

Teos odzyskało znaczenie jako port dzięki Antygonowi I Jednookiemu. W tamtych czasach ponoć studiował tu sam Epikur. Za czasów rzymskich miasto słynęło z wybornych win, teatru i świątyni Dionizosa (boga winorośli). Obiekty te położone są nieopodal akropolu, który leży na niewysokim pagórku.

Blisko ruin Teos znajduje się współczesna wioska Sığacık, a teren ruin był intensywnie użytkowany jako ziemie uprawne, co uczyniło prace archeologiczne szczególnie trudnymi.

Prace wykopaliskowe w Teos prowadzone były przez doktora Mustafę Uz z Middle East Technical University (METU) w Ankarze, a po jego nagłej śmierci kontynuował je doktor Numan Tuna.

Wstęp na teren antycznego miasta jest darmowy, a najciekawszym zabytkiem są ruiny świątyni Dionizosa, położone wśród gaju oliwnego. Drzewka oliwne budzą zresztą szacunek swoimi rozmiarami i wiekiem. Wędrując wśród pozostałości miasta można zastanawiać się, czy te same drzewa były świadkami jego świetności. Nastrój Teos skłania do podobnych refleksji, tym bardziej, że rzadko zagląda tam jakiś turysta, a wycieczki zorganizowane w ogóle nie docierają.

Drzewa oliwne w Teos

Przeczytaj więcej o dziejach Hellenów oraz zobacz mapę miast Federacji Jońskiej.

Dojazd: 

Do Teos nie można dostać się środkami transportu publicznego, a piesza wędrówka z pobliskiego Sığacık to około 5 kilometrów odległości po nieciekawej asfaltowej szosie.

Przewodniki polecają wykupienie kursu taksówką, a my wybraliśmy dojazd wynajętym samochodem, łącząc odwiedziny w Teos z objazdem po innych miastach jońskich. Dojazd z Sığacık jest bardzo dobrze oznakowany charakterystycznymi brązowymi tablicami sygnalizującymi obiekty zabytkowe, a przed wejściem na teren wykopalisk jest sporo miejsca do zaparkowania samochodu (za darmo).

W drodze do Teos