Sivas

Położenie: 
Współrzędne: 
39.740986, 37.018433
Miasto posiada zabytki: 
seldżuckie, osmańskie

Sivas znane jest obecnie w Turcji głównie z roli, którą odegrało podczas tworzenia się Republiki Tureckiej. Oprócz tego to bardzo starożytne miasto, zamieszkane od przeszło czterech i pół tysiąca lat, które na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie nowoczesnego i postępowego. Jednak te odczucia mogą być bardzo mylące dla odwiedzających je po raz pierwszy...

Plac Hükümet Meydanı w Sivas Plac Hükümet Meydanı w Sivas

Historia miasta

Wykopaliska archeologiczne prowadzone w okolicach Sivas, a dokładnie przy kopcu Topraktepe, wykazały, że osadnictwo w tych regionach sięga 2600 roku p.n.e. Samo Sivas zostało najprawdopodobniej założone około 1500 roku p.n.e. przez hetyckiego króla Hattusilisa I.

Dokładniej udokumentowana historia miasta rozpoczyna się wraz z nadejściem Rzymian, a dokładnie generała Pompejusza, który toczył w Azji Mniejszej walki z królem Pontu Mitrydatesem. Pompejusz nadał wówczas miastu nazwę Megalopolis. Wkrótce przemianowano je na Sebastea, w hołdzie cesarzowi Augustowi. Zresztą obecna nazwa - Sivas - to turecka wariacja na temat tamtego miana.

Sebastea odegrała znaczącą rolę w historii wczesnego chrześcijaństwa. Pochodzili z niej biskupi: święty Błażej oraz święty Piotr (z Sebasty), jak również Eustatiusz - jeden z prekursorów monastycyzmu w Azji Mniejszej. Z Sivas związane są również tragiczne dzieje żołnierzy XII legionu rzymskiego o nazwie Błyskawica. Byli oni chrześcijanami, którzy w IV wieku n.e. padli ofiarą prześladowań zarządzonych przez współcesarza Licyniusza. Pragnął on, aby XII legion złożył hołd bóstwom pogańskim, a po spotkaniu się z odmową skazał jego członków na śmierć przez zamarznięcie.

Po bitwie pod Manzikertem w 1071 roku Sebastea dostała się pod panowanie turkmeńskiej dynastii Daniszmendydów. Sto lat później przeszła pod władanie Turków Seldżuckich. W czasach ich panowania, wraz z Konyą, była stolicą imperium. Jej znaczenie podnosiło położenie na Szlaku Jedwabnym.

Osmani zdobyli miasto w XIV wieku, wkrótce potem Sivas zniszczyły wojska Tamerlana, a w 1408 roku miasto ostatecznie stało się częścią Imperium Osmańskiego.

Najważniejsze wydarzenie w nowożytnej historii miasta to Kongres w Sivas zwołany przez Mustafę Kemala Atatürka we wrześniu 1919 roku. Delegaci ze wszystkich części Anatolii przybyli do Sivas, aby podjąć decyzje dotyczące walki o niepodległość Turcji w obliczu okupacji ówczesnej stolicy państwa - Stambułu - przez wojska państw, które wygrały I wojnę światową. Sam Atatürk określił Sivas, jako miejsce, w którym położone zostały fundamenty Republiki Tureckiej.

Chwałę Sivas niestety przyćmiły wydarzenia z 1993 roku, nazywane obecnie "Masakrą z Sivas". Podczas festiwalu kultury i literatury alewickiej doszło do gwałtownych demonstracji lokalnej ludności. W wyniku ich eskalacji rozwścieczony tłum podpalił hotel, w którym odbywał się festiwal. W pożarze hotelu Madımak zginęło 37 uczestników. Z życiem uszedł Aziz Nesin - tłumacz i wydawca fragmentów Szatańskich Wersetów Salmana Rushdiego, którego obecność stała się zarzewiem protestów.

Orientacja w mieście i noclegi

W sercu Sivas znajduje się plac Hükümet Meydanı, nazywany również czasami Konak Meydanı. Od tego miejsca rozchodzą się promieniście główne arterie komunikacyjne. Przy placu położone jest biuro informacji turystycznej.

Plac Hükümet Meydanı w Sivas Plac Hükümet Meydanı w Sivas

W kierunku południowo-zachodnim biegnie od Hükümet Meydanı ulica İnönü, przechodząca dalej w ulicę İstasyon, która, jak sama nazwa wskazuje wiedzie do dworca kolejowego. Dworzec położony jest około 1,5 km od centrum.

W kierunku wschodnim od Hükümet Meydanı przebiega ulica Atatürka. Przy niej położone są biura firm przewozowych, banki oraz bankomaty.

Ulica Atatürka w SivasUlica Atatürka w Sivas

W poszukiwaniu posiłku wystarczy przespacerować się wzdłuż ulic Atatürka oraz İnönü. Znajdują się tam zarówno proste stoiska z kebabami, jak i bardziej wyszukane restauracje.

Największe skupisko hoteli i hosteli w Sivas jest przy ulicy Eski Belediye. Do niedawna przyjmował tu gości niesławny hotel Madımak. W 2011 roku nocowaliśmy przy tej ulicy w hostelu Özer Pansiyon, gdzie za salę czteroosobową zapłaciliśmy 50 TL. W cenę noclegu nie było wliczone śniadanie, a łazienka i ubikacje były wspólne dla wszystkich gości nocujących na tym samym piętrze.

Ulica Eski Belediye w SivasUlica Eski Belediye w Sivas

Co warto zobaczyć:

Większość zabytków z czasów seldżuckich położonych jest w parku rozciągającym się na południe od Hükümet Meydanı. Znajdują się trzy medresy: Bürüciye Medresesi zbudowana w 1271 roku, Çifte Minare Medrese (Medresa z Parą Minaretów) oraz Şifaiye Medresesi z 1218 roku. Ta ostatnia placówka była jedną z najważniejszych szkół medycznych działających w państwie Seldżuków. W parku stoi również meczet z czasów osmańskich, a dokładniej z 1580 roku, nazywany Kale Camii.

Jeden z meczetów w Sivas

Jeden z meczetów w Sivas

Przy położonej około 400 metrów na południowy-wschód od placu Hükümet ulicy Cemal Gürsel znajduje się Ulu Cami (Wielki Meczet). Zbudowany za panowania Seldżuków w 1197 roku budynek należy do najstarszych meczetów na terenie Anatolii. Wspiera się aż na 50 kolumnach, a solidny, ceglany minaret został do niego dobudowany w 1213 roku. Idąc dalej, 150 metrów na południe, przy ulicy Cumhuriyet, napotyka się na seminarium Gök Medrese z XIII wieku.

Naprzeciwko Kale Camii, przy ulicy İnönü położony jest budynek szkolny z czasów osmańskich, w którym w 1919 roku toczyły się obrady Kongresu w Sivas. Obecnie placówka funkcjonuje jako Muzeum Kongresu Atatürka oraz Etnografii (czynne od wtorku do niedzieli, wstęp 3 TL). Część etnograficzna zawiera kolekcję kilimów i dywanów oraz XII-wieczny drewniany mimbar z meczetu Ulu Cami w Divriği. Na pierwszym piętrze można odwiedzić Salę Kongresową i obejrzeć zdjęcia delegatów, jak również sypialnię Atatürka.

Budynek w centrum Sivas

Budynek w centrum Sivas

Jak dotrzeć?: 

Pociągiem: Sivas jest jednym z najważniejszych węzłów kolejowych w Turcji. Przejeżdżają przez nie pociągi dalekobieżne ze Stambułu i Ankary do Ezrurum, Karsu, Tatvan, Malatyi i Diyarbakır. Funkcjonują również połączenia lokalne z Kangal, Amasyą i Divriği.

Autokarem: dworzec autokarowy położony jest 3 km za centrum miasta w kierunku południowym. Odjeżdżają z niego autokary do najważniejszych miast w Turcji, w tym do Stambułu, Ankary, Diyarbakır, Erzurum, Malatyi i Samsunu. Lokalne przewozy łączą miasto z Amasyą, Kayseri i Tokatem.

Samochodem: jadąc z zachodu, z Ankary (trasa nr 200), 470 km przez Kırıkkale i Sorgun. Jadąc z północy, znad Morza Czarnego z Ünye (trasa D850) przez Niksar i Tokat, 265 km. W centrum Sivas parkowanie wgodzinach dziennych jest płatne (1 TL za godzinę) - opłaty pobierają parkingowi.