Klazomenaj

Położenie: 
Współrzędne: 
38.361301, 26.770599
Zabytek lub zabytki: 

Klazomenaj (czyli Clazomenae) to współcześnie Kilizman, położone w mieście Urla. Było to antyczne miasto jońskie, należące do Dodekapolis (Konfederacji Dwunastu Miast). Zasłynęło jako jedno z pierwszych miast, które biły srebrne monety.

Panorama Klazomenaj

Miasto było początkowo położone na lądzie stałym, ale podczas rewolty miast jońskich przeciwko Persom na początku V wieku p.n.e. zostało przeniesione na pobliską wyspę, która została połączona groblą ze stałym lądem za czasów Aleksandra Wielkiego.

Klazomenaj - widok na wyspę i groblę

Głównym bóstwem Klazomenaj był Apollo. Wynikało to z mitu, według którego co roku bóg ten podróżował rydwanem zaprzężonym w łabędzie z południa, ze swojego zimowego domostwa, na północ. Ponieważ Klazomenaj było zamieszkiwane przez dużą populację łabędzi, związek Apolla z miastem jest oczywisty. Dodatkowo niektórzy sądzą, że nazwa miasta może być wyjaśniona, jako pochodząca od czasownika klazo, oznaczającego nawoływanie dzikiego ptactwa.

Obecnie Klazomenaj słynie najbardziej jako miejsce urodzin filozofa Anaksagorasa - jednego z najważniejszych przedstawicieli jońskich filozofów przyrody. Natomiast w starożytności miasto było znane jako producent i eksporter oliwy oraz malowanych sarkofagów z terakoty, które stanowią najznamienitsze przykłady jońskiego malarstwa z VI wieku p.n.e.

Amfory na oliwę

Prasa służąca do uzyskiwania oliwy z oliwek pochodząca z VI wieku p.n.e. znaleziona w Klazomenaj jest jedynym istniejącym egzemplarzem urządzenia tego typu pochodzącym z antycznego miasta greckiego i wyprzedza o dwa wieki okazy znalezione na terenie Grecji. Została zrekonstruowana w latach 2004-2005, przy współpracy uniwersytetu Ege, tureckiego eksportera oliwy i niemieckiej formy budowlanej.

Fragment zrekonstruowanej prasy

Wstęp na teren wykopalisk oraz odwiedziny w budynku mieszczącym zrekonstruowaną prasę są darmowe, a miły przewodnik, mówiący niestety tylko po turecku, oprowadzi Was po terenie. W naszym przypadku odmówił przyjęcia zapłaty za swoje usługi.

Rycina wyjaśniająca działanie prasy

Obejrzyjcie galerię eksponatów z Klazomenaj w Muzeum Archeologicznym w Izmirze.


Przeczytaj więcej o dziejach Hellenów oraz zobacz mapę miast Federacji Jońskiej.


Dojazd: 

Z centrum Urli można się dostać do Klazomenaj spacerem wzdłuż malowniczej drogi wiodącej w kierunku nabrzeża czyli İskele. Przejście trasy nie powinno sprawnemu piechurowi zająć więcej niż 1 godzinę, gdyż odlegość wynosi około 5 kilometrów.

Klazomenaj - wykopaliska

Do İskele kursują również dolmusze (cena przejazdu to 2 liry) i autobusy miejskie, których przystanek znajduje się tuż przy stanowisku archeologicznym.

Osobom, które cenią sobie komfort polecamy wybór taksówki. Za 15 lirów kierowca dowiezie nas w jedną stronę, a za 30 lirów zorganizuje mini-objazd po okolicy i dodatkowo zawiezie do stanowiska Limantepe z epoki brązu. Cenę należy ustalić przed rozpoczęciem wycieczki.