Gaziemir

Położenie: 
Współrzędne: 
38.352402, 34.388885
Zabytek lub zabytki: 
hetyckie, bizantyjskie, seldżuckie, osmańskie

Oprócz najbardziej znanych podziemnych miast Kapadocji, do których z pewnością należą Derinkuyu, Kaymaklı i Özkonak, w tej krainie pod ziemią skrywa się o wiele więcej takich osad. Ile dokładnie ich jest, tego nie wiadomo, a na dodatek ciągle odkrywane są kolejne. Nie tak dawno temu, bo w 2014 roku, odkryto kolejne z nich i to w samej stolicy prowincji Nevşehir. Do mniej znanych podziemnych miast należy Gaziemir, położone nieopodal trasy łączącej Dolinę Ihlara z położonym w sercu Kapadocji Göreme.

Gaziemir

Gaziemir to miejsce inne niż pozostałe dostępne dla turystów miasta podziemne. Przede wszystkim, jest położone tuż pod ziemią, więc nie trzeba zagłębiać się w przepastne czeluście, żeby je zwiedzić. Co więcej, jest bardzo przestronne, niewiele w nim wąskich i niskich korytarzyków, dobrze znanych chociażby z Derinkuyu czy Kaymaklı. Z tych powodów Gaziemir wydaje się być idealnym podziemnym miastem dla osób, które chciałyby takie miejsce odwiedzić, ale mają obawy związane z klaustrofobią lub ograniczenia ruchowe.

Dziedziniec zewnętrzny w Gaziemir

Ten nietypowy plan, na którym powstało Gaziemir, jest również powodem wątpliwości, co do jego rzeczywistej funkcji. Istnieją podejrzenia, że nie było to typowe podziemne miasto, ale klasztor, który został w późniejszych czasach przekształcony w karawanseraj. Taką teorię wysuwa podróżniczka i pisarka, Pat Yale, która zna Turcję jak własną kieszeń, a na co dzień mieszka w Kapadocji. O karawanseraju Gaziemir piszą również autorzy książkowego przewodnika po Kapadocji Cappadocia. A travel guide through the land of fairy chimneys and rock castles, Susanne Oberheu i Michael Wadenpohl.

Bizantyjska kuchnia w Gaziemir

Zarys historii

Ponieważ nie istnieją żadne źródła pisemne wspominające o podziemiach z Gaziemir, wszelkie informacje dotyczące jest dziejów są rezultatem badań archeologicznych, obserwacji i porównania z innymi podobnymi strukturami oraz spekulacji i domysłów.

Historia podziemnej struktury w Gaziemir sięga co najmniej okresu hetyckiego, czyli II tysiąclecia p.n.e. Świadczą o tym przeprowadzone analizy pozostałości ziaren, znalezionych w amforach - na podstawie datowania radiowęglowego wiek tych ziaren ustalono właśnie na czasy Hetytów. Co więcej, na terenie Gaziemir znajduje się tunel, skonstruowany przy wykorzystaniu technologii charakterystycznej dla architektury hetyckiej. Niezmiernie podobny tunel obejrzeć można w hetyckiej stolicy - Hattuşaş. Znajduje się tam podziemne przejście znane jako Yerkapı, wykonane na początku XIV wieku p.n.e. Bazuje ono na tzw. konsoli, czyli rodzaju wspornika. Hetyci nie odkryli metody budowania prawdziwych łuków architektonicznych, więc zamiast nich wykorzystywali metodę łuku wspornikowego, polegającą na tym, że kolejne warstwy kamieni nieco wystawały do przodu. Tunel w Gaziemir, wykonany przy wykorzystaniu tej samej techniki, ma 10 metrów długości.

Tunel z czasów hetyckich w Gaziemir

Podczas prac mających na celu przygotowanie Gaziemir dla turystów, znaleziono wiele śladów wskazujących na jego wykorzystanie w okresie bizantyjskim. Świadczą o tym dwa podziemne kościoły, ściana na której wyryto wiele krzyży oraz wykuty w podłodze zbiornik, do którego można było zejść po schodach. Jest on co prawda określany na tabliczce informacyjnej jako zbiornik do produkcji wina, ale jego wygląd sugeruje raczej baptysterium.

Zbiornik na wino czy też basen? Gaziemir

W czasach późniejszych, po podboju Azji Mniejszej przez plemiona tureckie, pomieszczenia w Gaziemir służyły jako karawanseraj czyli zajazd dla podróżnych. Karawanseraj posiadał magazyny żywności, łaźnię oraz piece do przygotowania posiłków oraz wiele pomieszczeń mieszkalnych. Wiele z korytarzy jest na tyle szerokich, że nawet wielbłądy mogły nimi swobodnie przechodzić. Dowodami obecności tych zwierząt w Gaziemir są znalezione kości wielbłądów oraz stajnie, w których można je było przywiązać do ściany.

Karawanseraj w Gaziemir

Zwiedzanie

Gaziemir podzielone jest na dwie części. Pierwsza z nich faktycznie przypomina typowe kapadockie podziemne miasto, chociaż do zwiedzenia są w nim zaledwie dwa poziomy. Po drugiej stronie drogi znajduje się znacznie bardziej interesująca struktura. Po przejściu przez wspomniany powyżej tunel z czasów hetyckich, wychodzi się na centralny dziedziniec, otoczony różnymi pokojami. W tej części zobaczyć można pomieszczenia klasztorne z okresu bizantyjskiego i tajemniczy basen czy też baptysterium.

Kościół w Gaziemir

Jedynym miejscem, w którym osoby cierpiące na klaustrofobię mogą mieć trudności, jest wąski i ciemny tunel prowadzący do pomieszczenia opisanego jako cela więzienna. Jest to miejsce całkowicie odcięte od dopływu światła słonecznego.

Więzienie w Gaziemir

Informacje praktyczne

Gaziemir jest udostępniane zwiedzającym codziennie w godzinach od 8:00 do 20:00. Wstęp jest płatny i kosztuje 3 TL.

Gaziemir

Dojazd: 

Do Gaziemir nie dociera transport publiczny, więc dostać się tam można samochodem lub z wycieczką zorganizowaną.

Samochodem: należy kierować się główną drogą z Ihlary do Derinkuyu. 19 km od Ihlary (lub 33 km o Derinkuyu) znajduje się skrzyżowanie, na którym należy skręcić w kierunku na wieś Gaziemir. Podziemne miasto znajduje się dokładnie w odległości 1 km od tego skrzyżowania. Skrzyżowanie jest oznaczony brązowym kierunkowskazem.

Z wycieczką zorganizowaną: nie mamy żadnych wiadomości o tym, czy do Gaziemir docierają z wycieczkami biura podróży działające na Riwierze Tureckiej. Wiadomo natomiast, że biura podróży operujące na terenie Kapadocji mają w swojej ofercie wycieczki, na trasie których jest Gaziemir. Najczęściej wizyta w Gaziemir łączona jest z trekkingiem w Dolinie Ihlara oraz zwiedzaniem klasztoru Selime.