Antiochia nad Meandrem

Położenie: 
Współrzędne: 
37.871601, 28.547100
Zabytek lub zabytki: 
greckie, rzymskie

Na terenie Anatolii znajdują się pozostałości blisko dwudziestu miast, które w czasach antycznych nosiły, przez dłuższy lub krótszy czas, nazwę Antiochia. Ruiny Antiochii nad Meandrem są, w porównaniu chociażby z Antiochią Syryjską (obecna Antakya) czy z Antiochią Pizydyjską (w prowincji Isparta), bardzo skromne, a jednocześnie słabo zbadane. Warto zawitać do nich przy okazji wycieczki do Afrodyzji, aby w samotności pobuszować po zarośniętych chwastami pamiątkach po antycznym mieście oraz podziwiać wspaniałe widoki rozciągające się ze wzgórza na dolinę rzeki Meander.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

Nazwa Antiochia nadawana była nowo zakładanym i istniejącym już wcześniej miastom przez władców z dynastii Seleucydów, panujących w okresie hellenistycznym. Większość królów z tej dynastii nosiła jedno z dwojga imion: Antioch (13 władców) i Seleukos (7 władców). Miast o nazwie Seleucja też zresztą znajdzie się wiele zarówno na terenie Anatolii, jak i poza nią.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

Zarys dziejów miasta

Antiochia nad Meandrem, znana wcześniej jako Pythopolis, położona była w krainie nazywanej Karią, którą zamieszkiwał autochtoniczny lud Karyjczyków. Nazwę Antiochia nadał jej Antioch I Soter, zasłużony dla miasta jego jednoczesną rozbudową.

Duże znaczenie w dziejach miasta miało jego położenie niedaleko zbiegu dwóch rzek: Meander (obecnie Büyük Menderes) i Orsinus (nazywana również Morsynos, obecnie Vandalas lub Dandalaz Çayı) oraz lokalizacja przy mieście mostu nad drugą z tych rzek.

Widok z Antiochii na most nad rzeką i na miasteczko BaşaranWidok z Antiochii na most nad rzeką Orsinus i na miasteczko Başaran

Szczególnego znaczenia miasto nabrało w czasach rzymskich, z których pochodzą monety przedstawiające strategicznie położony most. W 189 roku p.n.e. przez miasto przemaszerował w drodze na zakończoną sukcesem wojnę z Galatami konsul Gnejusz Manliusz Wulso. W okresie Cesarstwa Rzymskiego Antiochię otoczono murami obronnymi.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

W zimie 113 roku n.e. miasto odwiedził sam cesarz Trajan. Strategiczna pozycja Antiochii wzrosła w III wieku n.e., gdy w Persji objęła rządy dynastia Sasanidów, tocząca regularne wojny z Imperium Rzymskim.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

W 1211 roku w pobliżu miasta została stoczona bitwa, nazywana w opracowaniach historycznych bitwą pod Antiochią nad Meandrem. Stronami w tej walce były seldżucki Sułtanat Rumu (Konyi) oraz Cesarstwo Nicejskie. Turcy ponieśli w bitwie klęskę, a w boju zginął sułtan seldżucki Gıyaseddin Keyhüsrev. W rezultacie wynik bitwy oznaczał utrzymanie kontroli nad zachodnią Anatolią i wybrzeżem egejskim w rękach bizantyjskich. Bitwa pod Antiochią była ostatnim dużym starciem militarnym pomiędzy Seldżukami a Bizantyjczykami. Dopiero przeszło 100 lat później tereny te dostały się pod kontrolę turecką, w postaci Imperium Osmańskiego.

Widok z Antiochii na tereny uprawneWidok z Antiochii na tereny uprawne

Prace archeologiczne i obecny stan ruin

Antiochia nad Meandrem nigdy do tej pory nie stała się terenem systematycznych wykopalisk archeologicznych. W 1994 roku odwiedził ją Christopher Ratté z Uniwersytetu w Michigan, który przeprowadził na jej obszarze rekonesans, zidentyfikował kilka fragmentów dawnych budowli i stworzył plan miasta w formie szkicu. Wśród struktur zauważonych przez Ratté wyróżniają się mury miejskie, cytadela i stadion.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

Ruiny znajdują się na wzgórzu nazywanym przez miejscową ludność Yenişer. Teren wzgórza jest zarośnięty przez dziką roślinność, a pozostałości budynków wyglądają nad wyraz skromnie.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

Do zwiedzania Antiochii warto przygotować się, zakładając pełne obuwie oraz spodnie z długimi nogawkami, z uwagi na miejscami strome nachylenie zboczy wzgórza oraz rosnące na nim osty i inne kolczaste rośliny.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

Teren Antiochii nie jest ogrodzony, nikt go nie pilnuje i nie pobiera opłat.

Antiochia nad MeandremAntiochia nad Meandrem

Dojazd: 

Samochodem: ruiny Antiochii nad Meandrem położone są niedaleko trasy E87 na odcinku Aydın-Denizli, niedaleko (czyli 24 km) miasta Nazilli. Jadąc z kierunku zachodniego należy od Nazilli przejechać jeszcze 16 km trasą E87, a następnie skręcić w prawo, w kierunku południowym, podążając za kierunkowskazami na Afrodyzję.

Kierunkowskaz do Antiochii nad Meandrem w miasteczku BaşaranKierunkowskaz do Antiochii nad Meandrem w miasteczku Başaran

Po przejechaniu dalszych 7 km drogą D585 skręcić na wschód w miasteczku Başaran. Zjazd na Antiochię jest tam nawet oznaczony kierunkowskazem. Od Başaran do ruin Antiochii odległość wynosi 1 km. Ruiny położone są na wzgórzu za miastem, dojeżdża się do nich przez most na rzece Dandalaz. Tuż za mostem należy zostawić samochód i w drogę na szczyt wzgórza wyruszyć na piechotę.

Miasteczko BaşaranMiasteczko Başaran

Warto zatrzymać się w Antiochii podczas przejazdu w kierunku Afrodyzji lub jadąc dalej na wschód, do Pamukkale.

Widok z Antiochii na rzekę OrsinusWidok z Antiochii na rzekę Orsinus

Współrzędne geograficzne Antiochii nad Meandrem to: 37.87163516, 28.54711532.

cardiologistsnode